Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.
[ X ]

Łupki i gaz łupkowy

oddzialywaniagazulupkowego.pl

Technologia szczelinowania

Sama technologia wiercenia poziomego nie wystarczy do efektywnej eksploatacji niekonwencjonalnych złóż gazu. Aby umożliwić wydobycie surowca na większą skalę, należy wytworzyć w odcinku poziomym otworu wiertniczego sieć sztucznych szczelin, następnie wypełnić je piaskiem o odpowiedniej granulacji, tworząc w ten sposób nowe drogi komunikacji ze złoża do otworu wydobywczego. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu technologii szczelinowania hydraulicznego.

Nowoczesne szczelinowanie hydrauliczne to w pełni kontrolowany proces, przetestowany w laboratoriach i na dziesiątkach tysięcy otworów, oparty o wiedzę naukowców i praktyków, często opatentowany.

Jest to stosunkowo kosztowny zabieg – może stanowić nawet 25% kosztów wykonania odwiertu.

Szczelinowanie (w sytuacji bezawaryjnego wiercenia)  nie zanieczyszcza wód podziemnych tym  bardziej,  że szczelinowanie takie m.in. w Polsce będzie wykonywane na głębokościach rzędu 3 tyś. m., a tymczasem wody użytkowe podziemne znajdują się na głębokości 100 – 200 m - zatem ich zanieczyszczenie nie jest możliwe za wyjątkiem rażącego błędu technicznego. Oddziaływanie na środowisko samego procesu wiercenia za gazem łupkowym jest podobne jak w przypadku wiercenia na złożach konwencjonalnych. Dotyczy to przede wszystkim przewiercania poziomów wodonośnych.

W podstawowej wersji do otworu tłoczy się tzw. płyn szczelinujący (głównie woda z dodatkami chemicznymi) pod ciśnieniem sięgającym nawet powyżej 600 barów. Gdy w strefie poddanej obróbce wytworzy się odpowiednia ilość szczelin, tłoczony jest wraz z wodą piasek o odpowiedniej granulacji, który wciska się w wytworzone szczeliny i uniemożliwia ich zamknięcie, tworząc jednocześnie drogi komunikacji dla gazu dopływającego do otworu.

Rysunek 9. Zabieg szczelinowania hydraulicznego. [Źródło: Print Screen z filmu Fracking Explained with Animation, You Tube]

Szczelinowanie


Istnieje ogromna liczba wariantów zabiegów szczelinowania. Do płynu szczelinującego o regulowanych parametrach lepkości, wilgotności, ciężaru właściwego dodaje się odpowiednie substancje chemiczne umożliwiające poprawne wykonanie zabiegu. Jako materiał podsadzkowy (wypełniacz) zamiast piasku, stosować można również materiały ceramiczne, metalowe i plastikowe kulki oraz płyny polimerowe, które przekształcają się w siatkę splątanych włókien. Jakość wykonania szczelin kontroluje się za pomocą metod mikrosejsmiki otworowej. Przede wszystkim jednak przed podjęciem kosztownych prac bada się próbki skał, aby określić ich własności geomechaniczne i naprężenia górotworze. Pod tym kątem dobiera się płyny, ciśnienie i czas trwania poszczególnych etapów zabiegu szczelinowania, a cały zabieg przedtem symuluje cyfrowo. Etap laboratoryjny jest żmudny i kosztowny, ale przynosi efekty – w łupkach uzyskuje się precyzyjne rozłożone, koncentryczne strefy spękań o promieniu nawet 900 m (w piaskowcach do 200 m).



 

 

 



Powrót
FNEZ SMDI
Copyright © 2017 FNEZ - Fundacja na rzecz Energetyki Zrównoważonej
Gaz łupkowy i łupki: szczelinowanie, oddziaływania łupków
Projekt i wykonanie Talem Technologies Sp. z o.o.